Propesyonalisasyon ng mga Opisyal ng Barangay

 

Ito ay salin sa Filipino na pinanatili ang punto, argumento, at tono ng komentaryo mula sa orihinal na akda.

Ang mungkahi ni Ombudsman Jesus Crispin “Boying” Remulla na gawing requirement ang civil service eligibility para sa mga opisyal ng barangay ay lubos na nararapat pag-isipan. Bilang dating career official sa serbisyo publiko, nais ko ring makita na ang mga opisyal ng barangay ay nagtataglay ng mahihigpit na kwalipikasyong kinailangan kong pagdaanan upang makapaglingkod sa pamahalaan.

Ngunit higit sa personal na pananaw, tunay akong naniniwala na malaki ang maitutulong ng hakbang na ito upang maging mas propesyonal ang lokal na pamamahala at matiyak na ang mga opisyal ng barangay ay may sapat na kakayahan sa mga gawaing administratibo, pamamahala ng mga yaman, at pagsunod sa mga batas at regulasyon.

Sa kasalukuyan, kapansin-pansing kulang ang ganitong mga kakayahan sa ilan sa ating mga opisyal ng barangay. Dahil napapalitan ang mga opisyal matapos ang bawat halalan, madalas ding nawawala ang mahalagang institutional knowledge o kaalaman sa mga proseso at transaksiyon ng barangay. Bunga nito, may mga proyekto at programa sa pinakamababang antas ng pamahalaan na nagkakaroon ng disallowance mula sa Commission on Audit.

Kabilang sa mga karaniwang dahilan nito ang maling pag-charge ng pondo, kawalan ng mga dokumento sa liquidation, nawawalang supporting documents, at paglabag sa mga pangunahing tuntunin sa accounting at budgeting.

Kung ang mga opisyal gaya ng barangay administrators at treasurers ay magkakaroon ng kinakailangang civil service eligibility at magiging regular na empleyado ng pamahalaan, maaaring maiwasan ang ilan sa mga problemang ito. Mas mapapalakas ang institutional knowledge tungkol sa mga transaksiyon at proseso sa barangay.

Ang mga opisyal na may sapat na karanasan at mas mahusay na pagsasanay ay maaari ring magresulta sa mas epektibong pagpapatupad ng mga proyekto, programa at ordinansa ng lokal na pamahalaan.

Sa katunayan, ang barangay ay matagal nang nagsisilbing training ground para sa mga opisyal na nangangarap o nahahalal sa mas mataas na posisyon sa pamahalaan. Dahil dito, nagiging mahalagang pinagmumulan ito ng karanasan at kaalaman na maaaring mapakinabangan kapag ang isang dating opisyal ng barangay ay nahalal sa mas mataas na tungkulin.

Sa halip na magsimula sa halos wala o mangapa sa mga proseso, ang isang bagong halal na opisyal sa mas mataas na posisyon na may malawak na karanasan sa barangay ay mas mabilis makakakilos. Maaari nitong maiwasan ang mahabang learning curve na kung minsan ay nakaaantala sa paghahatid ng serbisyo publiko.

Karaniwan ang ganitong sitwasyon maging dito sa Cebu, kung saan may mga dating barangay captain na nahalal sa mas mataas na posisyon. Kabilang sa mga halimbawa sina Winston Pepito, Phillip Zafra, Sisinio Andales, Franklin Ong at Celestino Martinez III. May mga dating alkalde rin na nagsimula bilang barangay captain, gaya nina Junard Chan ng Lapu-Lapu City, Democrito Diamante ng Tuburan at Julieto Flores ng Barili.

Sinusuportahan ko rin ang panukalang gawing requirement ang civil service eligibility para sa iba pang elective posts sa pamahalaan. Sa katunayan, maaaring higit pang mapahusay ang serbisyo publiko kung ang iba pang pamantayan ng merit at fitness na ginagamit sa career government positions—kabilang ang edukasyon, training at karanasan—ay mailalapat din sa mga halal na opisyal.

Ang pagtatakda ng mga pamantayang ito para sa mga elective positions ay maaaring makatulong upang mahikayat ang mga botante na pumili ng mga lider batay sa tunay na kakayahan at kwalipikasyon, sa halip na sa kasikatan o impluwensiya ng pamilya.

Gayunman, may mga legal na hadlang sa paggawa ng civil service eligibility bilang compulsory requirement para sa lahat ng posisyon sa pamahalaan, kabilang ang Pangulo at Pangalawang Pangulo. Kailangang amyendahan ang Saligang Batas bago ito maipatupad sa ganitong lawak.

Dahil dito, maaaring mas praktikal na magsimula muna sa antas ng barangay at suriin ang magiging epekto nito bago isaalang-alang ang pagpapalawak sa mas mataas na posisyon sa pamahalaan.

Dahil ang barangay ang nasa mismong frontline ng community governance, ang pagtataas ng pamantayan sa propesyonalismo at kakayahan ng mga opisyal nito ay maaaring magdulot ng higit na kahusayan at mas mahusay na paghahatid ng serbisyo publiko.

Makakatulong din ito sa paghubog ng isang bagong uri ng mga lider na tunay na nakaugat sa komunidad—mga lider na nagmula sa grassroots at may sapat na karanasan sa paglilingkod—sa halip na mga lider na produkto lamang ng political machinery o ng isang elite hierarchy. (Isinalin sa Filipino para sa layuning impormasyon lamang mula sa orihinal na kolum ni Ahmed Quizon. May-ari ng akda sa English Edition at larawan SunStar Cebu)